Suplement diety w kapsułce wygląda na prosty produkt. Wewnątrz niewielkiej otoczki znajduje się określona ilość składników, a opakowanie informuje o zalecanej porcji. Jednak przygotowanie kilku tysięcy lub kilkuset tysięcy kapsułek o powtarzalnym składzie wymaga odpowiedniej technologii. Znaczenie mają właściwości surowców, dokładność dozowania, jednorodność mieszanki oraz kontrola procesu.
W zależności od receptury produkcja może obejmować kilka operacji technologicznych. Inaczej powstają kapsułki twarde wypełniane proszkiem, a inaczej kapsułki miękkie zawierające na przykład składniki olejowe.
Od czego zaczyna się produkcja suplementu?
Pierwszym etapem jest opracowanie receptury. Określa ona rodzaj i ilość poszczególnych składników, wielkość zalecanej porcji oraz postać gotowego produktu.
Już na tym etapie trzeba sprawdzić, czy planowana ilość mieszaniny zmieści się w wybranej kapsułce. Znaczenie ma bowiem nie tylko masa proszku, ale również jego gęstość nasypowa.
Dwa surowce o identycznej masie mogą zajmować różną objętość. Dlatego receptura, która wygląda poprawnie w arkuszu kalkulacyjnym, nie zawsze nadaje się do bezpośredniego zastosowania na linii kapsułkującej.
Przy opracowywaniu produktu należy także sprawdzić dopuszczalność zastosowanych składników, ich poziomy oraz wymagania dotyczące bezpieczeństwa i oznakowania. Suplement diety jest prawnie klasyfikowany jako żywność, a nie lek.
Dlaczego surowce przechodzą kontrolę przed mieszaniem?
Przyjęcie surowca do zakładu nie powinno oznaczać automatycznego skierowania go do produkcji. Najpierw należy zweryfikować jego tożsamość, dokumentację, numer partii i zgodność z ustaloną specyfikacją.
W zależności od rodzaju składnika oraz oceny ryzyka mogą być potrzebne badania potwierdzające zawartość deklarowanych substancji, czystość mikrobiologiczną lub poziomy określonych zanieczyszczeń.
Istotne są również właściwości technologiczne proszków. Surowiec może wykazywać tendencję do zbrylania, pylenia lub nierównomiernego przepływania przez urządzenia dozujące.
Właśnie dlatego produkcja suplementów diety wymaga dopasowania procesu do konkretnej receptury, a nie wyłącznie połączenia wybranych składników.
Jak przygotowuje się mieszankę do kapsułkowania?
Po odważeniu surowców rozpoczyna się ich mieszanie. Celem jest uzyskanie możliwie równomiernego rozmieszczenia składników w całej partii.
Ma to szczególne znaczenie, gdy receptura zawiera składnik występujący w niewielkiej ilości. Jeśli do dużej masy proszku dodaje się małą ilość substancji, samo krótkie mieszanie może nie zapewnić odpowiedniej jednorodności.
W takich przypadkach stosuje się odpowiednio dobraną kolejność łączenia składników, a niekiedy również mieszanie wstępne mniejszych porcji.
Zbyt krótkie mieszanie może powodować nierównomierny rozkład składników. Nadmiernie długie również nie zawsze jest korzystne, ponieważ niektóre mieszaniny mogą ulegać segregacji ze względu na różnice wielkości lub gęstości cząstek.
Jak działa maszyna do napełniania kapsułek?
Przy produkcji popularnych kapsułek twardych stosuje się urządzenia, które rozdzielają dwie części pustej kapsułki, umieszczają w jej korpusie odpowiednią porcję mieszanki, a następnie zamykają otoczkę.
W zależności od konstrukcji maszyny proszek może być dozowany przy użyciu określonego systemu objętościowego lub mechanizmu zagęszczającego.
Podczas pracy kontroluje się przede wszystkim masę napełnienia, prawidłowość zamknięcia kapsułek i liczbę wadliwych sztuk.
Kapsułki miękkie typu softgel powstają w innym procesie. Materiał otoczki jest formowany i zamykany wokół zawartości, która może mieć postać oleju lub odpowiednio przygotowanej mieszaniny. Nie należy więc utożsamiać wszystkich rodzajów kapsułek z jedną technologią produkcji.
Skąd wiadomo, że każda kapsułka ma właściwą zawartość?
Jednym z parametrów kontrolowanych podczas kapsułkowania jest masa napełnienia. Urządzenia dozujące mogą wymagać regulacji, szczególnie gdy zmienia się zachowanie mieszanki.
Sama zgodność masy nie potwierdza jednak automatycznie jednakowej ilości każdego składnika. Dlatego istotne są również prawidłowe przygotowanie mieszaniny, ocena jej jednorodności i odpowiednio dobrane badania jakościowe.
Podczas produkcji kontroluje się również dokumentację partii, zgodność zastosowanych surowców oraz parametry procesu. Więcej o znaczeniu takich procedur opisano w materiale dotyczącym systemów kontroli jakości w produkcji suplementów.
Zakres badań gotowego produktu zależy od receptury, zagrożeń związanych ze składnikami i przyjętej specyfikacji. Nie istnieje jeden identyczny zestaw analiz odpowiedni dla wszystkich suplementów.
Jak kapsułki trafiają do opakowań?
Po zakończeniu kapsułkowania produkt przechodzi do konfekcjonowania. Kapsułki mogą być pakowane do butelek, słoików lub blistrów, zależnie od wymagań dotyczących ochrony produktu i sposobu sprzedaży.
Opakowanie powinno zabezpieczać zawartość przed czynnikami, które mogłyby pogorszyć jej jakość w deklarowanym okresie trwałości. W przypadku wybranych składników duże znaczenie ma ograniczenie dostępu wilgoci, tlenu lub światła.
Każda partia musi być możliwa do zidentyfikowania. Na etykiecie umieszcza się również informacje wymagane dla suplementów diety, w tym zalecaną dzienną porcję i odpowiednie ostrzeżenia.
Na tym etapie ważna jest także zgodność liczby kapsułek w opakowaniu z deklaracją oraz poprawność zastosowanej etykiety.
Dlaczego dwie partie tego samego suplementu powinny być porównywalne?
Powtarzalność produkcji oznacza, że kolejne partie są wytwarzane według tej samej zatwierdzonej receptury i kontrolowanych parametrów technologicznych.
Do jej utrzymania potrzebne są zapisy dotyczące użytych surowców, ich ilości, przebiegu mieszania, parametrów kapsułkowania oraz wyników kontroli.
Jeżeli producent zmienia dostawcę składnika albo jego właściwości fizyczne ulegają zmianie, może być konieczne ponowne sprawdzenie zachowania mieszanki. Identyczna deklarowana zawartość substancji nie oznacza bowiem zawsze identycznych właściwości technologicznych.
Właśnie dlatego w procesie kontraktowej produkcji suplementów istotne są ustalona receptura, specyfikacje, dokumentacja i kontrola kolejnych etapów.
Gotowa kapsułka jest zatem wynikiem kilku powiązanych operacji. O jakości produktu nie decyduje wyłącznie rodzaj zastosowanych składników, ale również sposób ich przygotowania, dozowania, pakowania i weryfikacji.
FAQ
Co znajduje się wewnątrz kapsułki suplementu?
W kapsułkach twardych najczęściej znajduje się mieszanina proszków lub granulat. Może zawierać składniki odżywcze oraz substancje pomocnicze potrzebne do prawidłowego wytworzenia produktu. Kapsułki miękkie mogą zawierać składniki w postaci olejowej.
Dlaczego do kapsułek dodaje się substancje pomocnicze?
Niektóre substancje pomocnicze poprawiają przepływ proszku, ułatwiają dozowanie albo pomagają uzyskać odpowiednią objętość wypełnienia. Ich zastosowanie zależy od receptury i właściwości składników.
Czy każda kapsułka zawiera dokładnie taką samą ilość składników?
Proces produkcyjny powinien zapewniać zgodność z ustalonymi wymaganiami i tolerancjami. Służą temu kontrola jednorodności mieszanki, masy napełnienia oraz odpowiednie badania jakościowe.
Czy suplement w kapsułkach trzeba zgłosić do GIS?
Wprowadzający suplement diety po raz pierwszy do obrotu w Polsce w ramach danego łańcucha dystrybucyjnego ma obowiązek powiadomić Główny Inspektorat Sanitarny. Powiadomienie nie jest równoznaczne z zatwierdzeniem produktu przez GIS.
